Florence speeltuin van Michelangelo!

Vanaf de top van de kathedraal Santa Maria del Fiore, Duomo zeggen de mensen, heb ik zicht op heel Florence, op de omliggende heuvels van Toscane, op de baksteen rode daken met hier en daar een terras, op de meute van toeristen en op de Campanile de losse toren van de kerk. Ook daarop staan net als hier tientalle toeristen foto's te nemen, je ziet het flitsen heen en weer gaan. Hoog is de kerk, ik telde 450 treden. Moet bekennen dat ik onderweg omhoog wel paar keer op adem moest komen. Gelukkig was ik niet de enige. De Capanile telt 400 treden, is net even minder hoog. Het wit en groene marmer van kerk en toren zijn naast het rood van de woonblokken onaards. Ze zetten beide gebouwen los van de omgeving. Beneden steken gehaakte punten uit het ronde dak van de kathedraal. Moet er niet aan denken wat het tafereel zou zijn als hier iemand naar beneden zou springen. Toch heb ik er vanochtend over gelezen hoe een bezeten man van de Campanile sprong. Agenten probeerden hem nog tegen te houden. Maar hij lachte ze uit, en sprong. Gelukkig gebeurde dit niet echt, maar las ik het in het nieuwste boek van Dan Brown Inferno. Wat een geluk, gisteren kwam het boek in de USA uit en op vliegveld Eindhoven kon ik het al kopen. Het boek speelt grotendeels in Florence, toeval bestaat niet. Inplaats van de vakantiegids lees ik nu Inferno. De tocht van Robert Langdon door Florence volg ik op de voet. Ineens vallen me inscripties op en krijgen muurschilderingen en diepere betekenis. Florence biedt daarvoor alle aanleiding. Meer dan 3.000 jaar oud is het centrum. De heersers De Medici hebben veel van hun geld in de stad gestoken. Binnen de muren staan paleizen, tuinen, fraaie gebouwen en dat allemaal in die warme mediterrane kleuren. De straten zijn schoon. Ik zie geen kauwgom, geen propjes. Overal loopt ook beveiliging, die je vriendelijk vragen om niet op de trappen te eten, je afval mee te nemen etcetera. Op elke hoek van de straat staat ook politie en toch voelt het niet hinderlijk. Tussen de duizenden toeristen vallen ze amper op. Natuurlijk is er het toeristisch programma af te werken, het Piazzo Pitti het buiten van De Medici, de naastgelegen Boboli tuinen, het regeringscentrum het Piazzo Vecchio boven op de lijst. De tuinen zijn fraai, mijn ogen volgen de bloemen borders en lange lanen, mijn geest volgt de vlucht van Robert Langdon van Zuid naar Noord. Links van me zie ik de laan met gebogen bomen waaronder hij even onzichtbaar voor zijn achtervolgers werd. Maar vooral ben ik benieuwd naar de houten deur die toegang tot de vluchtgang geeft, waarmee het buitenhuis met het regeringscentrum zijn verbonden. Ja daar is de kunstmatige grot met nep druipstenen plafond, en ja daar is de houten deur. Klopt die is nieuw staat zelfs nog in de grondverf. Het lijkt wel of de werkelijkheid zich aan het boek heeft aangepast inplaats van andersom. Daarboven zie ik de gang tactisch in de tuinmuur verwerkt lopen. Helaas helpt me kloppen niet om toegang te krijgen. Wat dat betreft is niet alles hetzelfde. Maar na even omlopen kan ik de gang volgen, over de straat, over het Pont de Vecchio, met een zigzag langs de gevel van woonhuizen zo aan de achterkant het Piazzo Vecchio in. Dat alles is een hele belevenis vooral als daar de David van Michelangelo staat. Het beeld is zijn meesterwerk, wel vier meter hoog, een jongeman met ruige krullenkop, gespierd en stevige fallus. Hierna zal de Italiaanse vrouw alles tegenvallen lijkt de boodschap. Twee beeldhouwers hadden zich op het blok graniet uitgeleefd voordat Michelangelo werd gevraagd de klus af te maken. In de twintig was hij, nog nooit had hij gebeeldhouwd en toch begon hij er aan. Twee jaar werkte hij dag en nacht, niemand behalve De Medici had er vertrouwd in. En het wonder geschieden. De jongeling die zij op dertien jarige leeftijd in huis haalden maakt het weer klaar. Op zijn vijftiende maakte hij al de mooiste fresco's. Nu zijn eerste beeld, en wat voor een beeld. Zelf vind ik het hoofd van David wat groot voor zijn lijf, kijk ook verbaasd naar zijn grote handen. Maar David was slingeraar, hij gooide stenen met een leren riem. Zo doodde hij Goliath. Dat kon hij vast alleen dankzij zulke stevige handen, en grote ogen. Of heeft Michelangelo de verhoudingen met opzeg wat aangepast, om David indrukwekkender te doen lijken. Kijk dat vertelt Inferno niet, ook de touristengids niet. Ook wordt er niet van Goliath gesproken. De kleine jonge David doodde de reus Goliath met zijn slinger. Ik herinner me het van zondagsschool. David keek tegen Goliath op. Laatste zag het gevaar natuurlijk niet komen. Hij zal om David met zijn malle slinger hebben gelachen. Toch legde hij het loodje. Michelangelo deed dat pas op zijn negenentachtigste. Ruim vijfenzeventig jaar werkte hij, ontwikkelde hij zich van schilder en beeldhouwer tot architect op. Waar De Medici hem vandaan gehaald hebben, ik lees er nergens over. Maar ze vinden een wonder. Zijn fresco's in het Piazzo Vecchio zijn indrukwekkend. Maar vooral heeft hij veel anderen geïnspireerd door de maat voor ze meteen hoog te leggen. De resultaten vindt je door heel Florence. Het plafond fresco onder de koepel van de Duomo van Vasari is indrukwekkend. Ik zie de houten steigers al, jaren van schilderen vaak op de rug liggend. Maar het resultaat mag er wezen. Ik zie de satan een zondaar in zijn mond steken. Zijn helpers scheppen verkeerde mensen het vagevuur in. Maar centraal staat daar god die erop toekijkt hoe de goeden van de slechte worden gescheiden. De zeven lagen onderdeel van de tocht van hel naar hemel, van het vagevuur naar de hemel, herken ik direct. Toch handig zo er boek als Inferno. Eigenlijk zou alles na zulke gebouwen in het niet moeten vallen. En toch blijf ik me in Florence verbazen. Om elke hoek is wel weer een gebouw of een straat met de mooiste ornamenten. En onderwijl lonkt het Italiaans ijs en de Pizzeria. Het is goed toeven in deze stad. Maar vooral valt me op hoe laagdrempelig de rijkdom van de architectuur en kunst binnen komt. Het wordt je niet als in een museum opgedrongen, het is er gewoon, en overal! Schitterend!